نسخه خطی حاضر

کتابی است معروف به عربی در پزشکی ، در ده مقاله که هر مقاله در چندین فصل است ، از شرف الدین ، ابو علی ، محمود بن محمد بن عمر خوارزمی معروف به چغمینی ، منسوب به «چغمین» از توابع خوارزم ، ستاره شناس و ریاضی دان و آگاه به علوم پزشکی ، شرح حال مفصلی از وی در منابع وجود ندارد ، بلکه شرح حالی از او در منابع قدیمی وجود ندارد ، با اینکه کتاب الملخص او در علم هیئت چنان مشهور گشته که نام مؤلفش بر نام کتاب غلبه کرده با این حال تنها شرح حال نویسان معاصر و آنانکه چند دهه بر ما مقدمند از او به اختصار یاد کرده و آثار ایشان را معرفی نمودند ؛ تاریخ درگذشت وی و دوره ای که در آن زندگی می کرده نیز در منابع به اختلاف ذکر شده ، اسماعیل پاشا در هدیه العارفین از کتاب «الملخص» وی یاد کرده و تاریخ نگارش آن را بسالب ۸۰۸ق می داند ، الیان سرکیس نیز از اسماعیل پاشا پیروی نموده و وی را ازعلمای قرن نهم هجری معرفی نموده ؛ خیر الدین زرکلی سال درگذشت چغمینی را بسال ۶۱۸ق ذکر می کند و موارد اختلاف را در پاورقی اعلام خود آورده است . از این کتاب نسخه های متعددی در کتابخانه های جهان وجود دارد ، بارها به چاپ رسیده است . پزشک ایرانی محمد اکبر معروف به شاه ارزانی این کتاب را به فارسی ترجمه کرده و آن را «مفرح القلوب» نام نهاده ، نسخه ای از این ترجمه در موزه افغانستان به شماره ۲۴۰ موجود است. ترجمه فارسی از آن دیدم که آن را محمد تقی میر ترجمه نموده و چاب اول آن در شیراز بسال ۱۲۹۱ق بوده ، ترجمه های فارسی دیگری نیز از آن بسال ۱۳۳۰ق در لاهور به چاپ رسیده است. شخصی به نام محمد اشرف یا مشرف بن غوث معروف به سید لطف رسول کتاب قانونچه را در سال ۱۲۱۴ق به فارسی شرح نموده که در کتابخانه دانشگاه علیگره در هند از آن نگهداری میشود.

جنس و تکنیک فیزیکی نسخه حاضر بدین شرح است